کم خونی فقر آهن در زنان کوهنورد

انجمن پزشکی کوهستان ایران: کمبود یا فقر آهن شایعترین علت سوء تغذیه در دنیاست که بین ۶۶-۸۰% جمعیت جهان بنوعی به آن مبتلا بوده یا در تهدید می باشند. همچنین عامل بیش از ۳۰% کم خونی ها ناشی از فقر آهن می باشد. فقر آهن در صورت عدم درمان و بسته به شدت آن و کم خونی ایجاد شده می تواند روی کارکرد فیزیکی و ظرفیت عملکرد هر فرد تاثیر مستقیم بگذارد و همچنین باعث نقص در

 

http://khmount.ir/UserFiles/news/Linkkamkhoni.jpg

متابولیسم پایه افراد و عملکرد مغزی و عضلانی و کم کاری سیستم ایمنی افراد می شود. همچنین باعث اختلال در کنترل دمای بدن و اشکال در خونسازی بدن نیز می شود.
بعضی علت های فقر آهن از قرار ذیل است: عفونت های انگلی، اهدای خون بیش از حد مجاز، سوء جذب و سوء هضم آهن، قاعدگی و عادت ماهانه در بانوان خصوصا عادات ماهانه با خونریزی بیش از حد نرمال و برخی برنامه های تمرینی ورزشکاران.

با توجه به شیوع بالای آنمی فقر آهن و همچنین احتمال حضور بانوان در ارتفاع بالای ۲۷۰۰ متر بدلایل مختلف از جمله پرئاختن به ورزش کوهنوردی، اسکی و همچنین فعالیت های کاری برخی بانوان و لزوم حضور در ارتفاع و توجه به بالا بودن شیوع این بیماری در زنان در دوران باروری و افزایش احتمال وجود کم خونی فقر آهن، عربالگری بانوان کوهنوردی از اهمیت بالایی برخوردار است.
درمان کم خونی فقر آهن می تواند از بروز احتمال ارتفاع زدگی و ابتلا به بیماری حاد ارتفاع در افرادی که مبتلا به آنمی فقر آهن هستند جلوگیری کند. همچنین می تواند در سازگاری با ارتفاع بالا و شرایط هم هوایی کمک کننده باشد. همانطور که می دانید  در صورتی که فردی در ارتفاع بالای  ۲۰۰۰ متر قرار گیرد بدلیل کمبود اکسیژن محیط، هورمونی از کلیه ها بنام اریتروپوئیتین ترشح می شود که با تاثیر بر مراکز خونسازی بدن نظیر کلیه ها، طحال و مغز استخوان میزان خونسازی را بیشتر کرده و باعث تحریک خونسازی فعالتر می شود. در صورتی که بدن فرد با کمبود آهن مواجه باشد یکی از المانها و عناطر لازم خونسازی که همان عنصر آهن می باشد به اندازه کافی به این مراکز نرسیده و فرد با کمخونی مواجه بوده و در نتیجه پروسه هم هوایی فرد دچار اختلال می شود.

بهمین دلیل حتما می بایست در کلیه افرادی که در معرض کم خونی فقر آهن هستند همچون بانوان و خصوصا اگر در سنین باروری قرار دارند اقدامات پیشگیرانه نظیر درمان کم خونی احتمالی فقر آهن در آنان انجام شود. برای این کار باید از روشهای پیشگیرانه و تشخیصی آزمایش کم خونی باید بطور جدی استفاده کرد و در چنین شرایطی است که می توان از بروز بیماریهای حاد ارتفاع و عوارض آن که در مواردی می تواند بسیار خطرناک و جبران ناپذیر باشد جلوگیری کرد.

 

تدوین و تالیف: دکتر حمید مساعدیان
عضو کمیسیون پزشکی اتحادیه جهانی کوهنوردی
با اقتباس از مقاله شماره ۱۳ MEDCOM